Bijdragen aan goede hersenontwikkeling van baby’s

De hersenen van een baby ontwikkelen zich razendsnel. Ouders hebben daar voor een belangrijk deel zelf invloed op. Voeding en interactie zijn hierbij de sleutelwoorden.

Prof. dr. Hugo Heymans van het Emma Kinderziekenhuis AMC legt uit dat de hersenen van een baby in de eerste drie jaar enorm hard groeien. ” Bij de geboorte is het gewicht van de hersenen van een baby 30% van dat van een volwassene. Op tweejarige leeftijd is dat al toegenomen tot 80%. De eerste drie jaar groeien de hersenen gemiddeld een gram per dag.”

Kwart miljoen per minuut

“De basis voor een goede hersenontwikkeling wordt al in het prilste begin gelegd. In het eerste trimester van de zwangerschap worden de hersenen gevormd”, vertelt Heymans. ” Een embryo van twee weken oud bestaat uit drie lagen; het ectoderm, mesoderm en endotherm. Botten en spieren worden vanuit het mesoderm gevormd, de organen vanuit het endoderm. De basis van de hersenen ligt in het ectoderm dat zich naar binnen vouwt en dichtgroeit. Daarna gaat het snel. In de buik van de moeder wordt het kapitaal aangelegd waar je het later mee moet doen.” Enthousiast gaat hij verder. ” op een gegeven moment worden er tijdens de zwangerschap per minuut maar liefst een kwart miljoen neutronen aangemaakt. Dat zijn de zenuwcellen waar onze hersenen uit bestaan. Zo’n fabriek die op volle toeren draait, heeft natuurlijk vele bouwstoffen nodig om dit werk te doen. Denk aan vetzuren, eiwitten, mineralen, vitaminen, ijzer, zink en koper. Daarom is het zo belangrijk dat de moeder tijdens de gehele zwangerschap gezond eet. Foliumzuur moet zij zelfs al voor de conceptie gebruiken, dan neemt de kans op een kind met een open ruggetje met 60% af.”

Belang van borstvoeding

Maar ook na de bevalling is goede voeding noodzakelijk, voor zowel moeder als kind. Het legt volgens Heymans de basis voor een goede gezondheid op latere leeftijd. ” borstvoeding bevat allerlei essentiële voedingstoffen. Zo is het een natuurlijke bron van het belangrijke docosahexaeenzuur (DHA) en al is het gehalte aan ijzer relatief laag, de opname ervan is bijzonder goed. Daarnaast zorgt borstvoeding ook voor bonding tussen moeder en kind.”
Hij vervolgt: “Het is de combinatie van deze factoren die ertoe bijdraagt dat borstgevoede kinderen in verschillende studies uit het verleden een betere cognitieve ontwikkeling lieten zien op latere leeftijd, dan kinderen die louter en alleen standaard flesvoeding kregen.”

Essentieel voor goede groei

Niet iedereen kan of wil borstvoeding geven. Dan is het belangrijk dat de flesvoeding qua eigenschappen zo veel mogelijk op borstvoeding lijkt. Nutricia doet al meer dan honderd jaar onderzoek naar de rol van voeding in de eerste levensjaren. Vanuit gespecialiseerde researchcentra in Utrecht, Singapore en Shanghai wordt samengewerkt met vooraanstaande
(Inter)nationale onderzoekers, wetenschappers en experts. Voeding ontwikkelen die volledig is afgestemd op de behoeften van baby’s, volgens de laatste stand van de wetenschap, is daarbij het doel. Bij Nutricia Research is dr. Ruurd van Elburg – van oorsprong kinderarts-neonatoloog – hier dagelijks mee bezig ” borstvoeding blijft daarbij altijd onze inspiratiebron.
Van Elburg legt uit: “Zoals prof.dr. Heymans al zei, spelen vooral DHA en ijzer een belangrijke rol. De hersenen bestaan voor een groot deel uit vet, waaronder DHA. In de eerste levensjaren neemt dit aandeel nog sterk toe, mits het kind voldoende vetzuren, waaronder DHA, via de voeding binnenkrijgt. In de borstvoeding zit van nature DHA, maar aan flesvoeding wordt pas sinds 2006 een lange keten meervoudig onverzadigde vetzuren (LCPUFA’s), zoals DHA, toegevoegd. Toevoeging van DHA aan de voeding heeft een gunstig effect op de cognitieve ontwikkeling van het kind. Daarnaast ondersteunen LCPUFA’s ook het immuunsysteem, waardoor de vatbaarheid voor infecties wordt verminderd. Aan de voeding wordt ook ijzer toegevoegd. Kinderen worden geboren met een voorraad, meegekregen van de moeder, waarmee ze het eerste half jaar vooruit kunnen. Maar daarna moet ijzer worden aangevuld. Uit onderzoek blijkt dat dat niet altijd het
Geval is. Zo heeft 20% van de jonge kinderen in Nederland een ijzertekort. ” IJzertekorten kunnen tot problemen in de ontwikkeling leiden, bijvoorbeeld op het gebied van spraak en motoriek. Daarnaast lijkt het te leiden tot een minder cognitieve, motorische en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Op tijd beginnen met aanvullen van ijzer is daarom van essentieel belang voor de ondersteuning van de cognitieve en motorische ontwikkeling van een kind.”

Bijdrage aan toekomst

Voor de ontwikkeling van de hersenen is meer nodig dan alleen gezonde voeding. Rust bijvoorbeeld. “Baby’s slapen in het begin bijvoorbeeld veel. Tijdens die momenten gaat meer dan de helft van het energieverbruik naar de hersenen, waar op dat moment connecties worden gelegd tussen de hersencellen.”
Interactie is ook essentieel.”Ouders kunnen de hersenen van hun kind op verschillende manieren stimuleren. Zo is het heel goed om te bewegen met de baby, lekker te knuffelen – iets wat je als ouders ontzettend graag doet – en liedjes zingen of tegen je kindje te praten. Tijdens een spelletje ‘Wat zegt de koe’ bijvoorbeeld, wordt de noodzakelijke aanleg van verbindingen tussen verschillende hersendelen enorm gestimuleerd”. Aldus Heymans.

Bron: Patricia De Ryck